مسجد جامع یزد | سفری به بلندترین مناره هستی

مسجد جامع یزد | سفری به بلندترین مناره هستی

شهر یزد همواره مورد توجه بسیاری از گردشگران مذهبی، تاریخی، سنتی و باستانی قرار می گیرد. در این شهر می توان تمامی جنبه های گردشگری را یکجا دید. اما هدف اصلی امروز معرفی مسجد جامع یزد است که بلندترین مناره جهان را در خود دارد. با یارگشت همراه باشید.

مسجد جامع یزد یا مسجد کبیر یزد یکی از نشانه های اصیل معماری ایرانی اسلامی است که آوازه آن را هر گردشگر داخلی و خارجی شنیده است.

در شهر یزد آثار تاریخی و معماری بسیاری دیده می شود، اما شاخص ترین این آثار که آوازه ای جهانی دارد و بعنوان یک اثر خارق العاده اسلامی شناخته می شود، مسجد جامع یزد است، که مهمترین شاخصه آن، بلندترین مناره جهان است.

معرفی مسجد جامع یزد

این مسجد در سال ۱۳۱۳ با شماره ۲۰۶ در فهرست آثار ملی ثبت شده است.

آدرس مسجد جامع کجاست؟ خیابان امام خمینی، مقابل برج ساعت، انتهای خیابان مسجد جامع

قدمت مسجد جامع متعلق به چه دوره ای است؟ دوره تیموریان

سبک معماری مسجد: آذری

این مسجد قرن هاست که پرقدرت و استوار ایستاده است. در کتب تاریخی در مورد مسجد جامع گفته شده که:

مسجد را بر جای آتشگاه ساسانی ساخته اند و سنگ بنای آن توسط علاء الدوله گرشاسب نهاده شده است

موقعیت مسجد یزد

معماری خاص این مسجد جامع که به سبک معماری آذری است از زمان تیموریان برجای مانده است، خصوصاً از منظر کاشیکاری سَردَر رفیع، مناره ها و کتیبه آن در عداد زیباترین شاهکارهای معماری قرن نهم هجری قمری می‌باشد.

البته به نظر می رسد که ساختمان اصلی مسجد متعلق به دوره قبل از تیموریان باشد، با این حال ساختمان فعلی بر طبق کتیبه‌ های موجود نشان می‌ دهد که در دورهٔ تیموری بنا گردیده‌ است. البته باید گفت که تاریخچه مکان این مسجد از دوران پیش از اسلام آغاز شده و پایان کار آن به دهه اخیر برمیگردد.
در قرن ششم هجری به دستور علاءالدوله گرشاسب آل بویه، ساختمان اصلی بنا نهاده شده است. اما بنایی که در حال حاضر بعنوان مسجد شناخته می شود متعلق به آل مظفر و تيموريان قرن هشتم و نهم هجری است. مسجد جامع یزد در طی حدود ۱۰۰ سال و سه دوره بنا شده‌ است. پایه‌ های اصلی بنا به آتشکده ای از دوره ساسانیان بر می گردد، ساختمان گنبد خانه متعلق به دوره ایلخانی است و سر در رفیع مسجد را متعلق به زمان شاهرخ و دوره تیموری می دانند. این بنا از لحاظ خوابیدگی گنبد، سردر رفیع وبلند و همچنین کاشیکاری زیبا و منحصربه‌ فرد، شهرت دارد.

همانطور که اشاره شد، بلندترین مناره های مذهبی که می تواند یک مسجد داشته باشد در شهر یزد و مسجد جامع آن دیده می شود، به گونه ای که ارتفاع مناره های این مسجد حدود ۴۸ متر و ارتفاع سر در آن در حدود ۲۴ متر می باشد. دو مناره مسجد دارای قطری در حدود هشت متر است که در دوره صفوی به بنا افزوده شده اما در سال۱۳۱۳ هجری شمسی فرو ریخت و دوباره تجدید بنا شد. بلندای این مناره ها و اینکه کاشی کاری منحصر به فردی حتی در اوج مناره ها انجام شده، تعجب همگان را بر می انگیزد زیرا این مناره ها هرچه به سمت بالا رفته باریکتر شده و تنها یکی از آنها دارای پلکان است از اینرو ظرافت کاشی کاری در این ارتفاع به واقع قابل تحسین است.

وسعت فعلی این مسجد ده هزار متر مربع ( ۱۰۴ در ۹۴ متر ) می باشد که ماکسیم سیرو، خاور شناس فرانسوی مساحت آن را در پژوهش های خود ۷۰۰۰ متر مربع  و  علی جندقی یزدی ( محقق و پژوهشگر ) عدد ۹۸۰۰ ( طول۱۰۴، عرض ۹۹ ) را برای مساحت این مسجد بیان می کند.

مناره های مسجد جامع یزد

آثار تاریخی مسجد جامع یزد

آثار کهن و بسیار قدیمی زیادی در این مسجد دیده می شود که می توان به کتیبه های کوفی اشاره کرد.

کتیبه مسجد کبیر یزد

در هشتی ورودی شرقی بنا، کتیبه‌ای از کاشی که در آن متن وقفنامه مسجد آمده به تاریخ ۷۶۵ ه.ق است؛ و این قدیمی‌ترین تاریخ ثبت‌شده در بنا است. دیگر لوح‌ها سنگی و کتیبه‌های کاشی این هشتی به تاریخ ۷۷۰، ۷۷۷، ۸۲۰، ۸۶۳، ۸۷۵ و ۹۴۷ ه.ق هستند.

معرفی جاذبه های گردشگری یزد

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *